Wat is een Legaat en een Legataris?

Inleiding

Wanneer u uw nalatenschap wilt regelen, komt u vaak termen tegen zoals “legaat” en “legataris”. Deze begrippen kunnen van grote invloed zijn op de verdeling van uw erfenis. Maar wat betekenen ze precies, en waarom zou u een legaat opnemen in uw testament? In deze blog leggen we uit wat een legaat en een legataris zijn, hoe ze werken en welke voordelen en aandachtspunten hiermee gemoeid zijn. Dit helpt u om weloverwogen keuzes te maken bij het vastleggen van uw laatste wil.

Wat is een legaat?

Een legaat is een specifieke bepaling in een testament waarin u aangeeft dat u een bepaald goed, geldbedrag of recht aan iemand wilt nalaten. In tegenstelling tot een erfdeel, waarbij de erfgenaam een deel van de gehele nalatenschap krijgt, gaat het bij een legaat om een specifiek onderdeel. Voorbeelden zijn het nalaten van een bepaald schilderij aan een vriend of een geldbedrag aan een goed doel​.

Verschillende soorten legaten

Er zijn diverse soorten legaten die u kunt opnemen in uw testament, elk met hun eigen kenmerken:

1. Bijzonder legaat: Dit is de meest voorkomende vorm en verwijst naar een specifiek goed, zoals een auto of een sieraad, dat u aan een bepaalde persoon wilt nalaten.
2. Algemeen legaat: Hierbij wijst u een bepaald percentage van uw nalatenschap toe aan iemand. Dit kan handig zijn als u de verdeling flexibel wilt houden.
3. Legaat vrij van rechten en kosten: In dit geval betaalt de nalatenschap de kosten en erfbelasting, zodat de legataris het netto bedrag ontvangt. Dit kan belastingvoordelen bieden voor de ontvanger​.

Wie is een legataris?

De persoon die een legaat ontvangt, wordt een legataris genoemd. Deze persoon hoeft geen erfgenaam te zijn. Hij of zij heeft alleen recht op het specifieke legaat dat in het testament is vastgelegd. Dit kan iemand uit de familie zijn, maar ook een vriend, een buur of een instelling zoals een goed doel​.

Rechten van een legataris

Een legataris is geen erfgenaam in de strikte zin, maar heeft wel een vorderingsrecht op de nalatenschap. Dat betekent dat hij of zij recht heeft op het specifieke goed of bedrag dat is toegewezen, maar niet meedeelt in de rest van de nalatenschap. De legataris kan ook besluiten om het legaat te weigeren als er bijvoorbeeld erfbelasting over moet worden betaald​.

Waarom een legaat opnemen in uw testament?

Een legaat biedt veel flexibiliteit en kan om verschillende redenen aantrekkelijk zijn:

• Specifieke wensen vastleggen: U kunt exact aangeven wie welk goed krijgt, bijvoorbeeld een antiek erfstuk dat u aan een specifieke persoon wilt nalaten.
• Belastingvoordelen: Sommige legaten, zoals het kleinkindlegaat, bieden belastingvoordelen doordat ze onder de belastingvrije voet vallen​.
• Steunen van goede doelen: U kunt een goed doel opnemen als legataris, vaak met belastingvoordelen als het doel een ANBI-status heeft. Op deze manier kunt u bijdragen aan een maatschappelijk belang zonder dat er erfbelasting over wordt geheven​.

“Een legaat biedt veel flexibiliteit en kan om verschillende redenen aantrekkelijk zijn.”

Hoe werkt een legaat in de praktijk?

Na het overlijden van de erflater zorgt de executeur voor de uitkering van de legaten. Dit proces verloopt in enkele stappen:

1. Voldoen van schulden: Eerst moeten alle schulden van de nalatenschap worden voldaan, inclusief de kosten voor de begrafenis en eventuele schulden van de overledene.
2. Uitkering van legaten: Daarna worden de legaten uitgekeerd. Bij een geldsom gebeurt dit meestal pas zes maanden na het overlijden. Andere legaten, zoals een bepaald voorwerp, kunnen direct worden overgedragen​.
3. Verwerping of aanvaarding: De legataris kan ervoor kiezen om het legaat te aanvaarden of te verwerpen, bijvoorbeeld als er hoge kosten of belastingen aan verbonden zijn​.

Veelvoorkomende vragen over legaten

• Moet er altijd erfbelasting betaald worden over een legaat?
  Dit hangt af van de waarde van het legaat en de relatie tussen de legataris en de overledene. In sommige gevallen kan een legaat belastingvrij zijn, bijvoorbeeld bij kleine legaten aan kleinkinderen of goede doelen​.
• Kan een legaat worden herroepen?
  Ja, een legaat kan door de erflater te allen tijde worden herroepen of aangepast zolang deze nog in leven is. Dit maakt legaten flexibel en aanpasbaar aan veranderende omstandigheden​.
• Wat als de legataris overlijdt voor de erflater?
  In dat geval vervalt het legaat meestal, tenzij er in het testament een vervangende legataris is aangewezen of een andere regeling is getroffen​.

Conclusie

Een legaat kan een uitstekende manier zijn om specifieke wensen vast te leggen in uw testament. Of u nu een bepaald bedrag aan een kleinkind wilt nalaten, een goed doel wilt steunen, of een erfstuk aan een vriend wilt geven, een legaat biedt die mogelijkheid. Wilt u meer weten over het opnemen van een legaat in uw testament of hebt u hulp nodig bij de afwikkeling hiervan? Neem dan contact met ons op. Het Nalatenschapskantoor staat klaar om u te helpen bij al uw vragen rondom testamenten en erfenissen.