Kunnen kinderen onterfd worden? Wat zijn hun rechten bij een onterving?
In Nederland is het in principe mogelijk om je kinderen te onterven door dit vast te leggen in een testament. Dit kan soms verrassend of pijnlijk zijn voor de kinderen, zeker wanneer er geen duidelijke reden voor de onterving is. Hoewel ouders de vrijheid hebben om te bepalen wie hun erfgenamen zijn, biedt de wet wel bescherming aan kinderen. Zij hebben namelijk altijd recht op een minimumaandeel in de nalatenschap, ook als ze onterfd zijn. Dit heet de legitieme portie.
Wanneer een kind onterfd is, betekent dit dus niet dat het helemaal niets krijgt. Er is altijd een mogelijkheid om aanspraak te maken op de legitieme portie. Maar hoe werkt dit precies? En wat zijn de opties voor een kind dat minder ontvangt dan waarop het recht heeft? In deze blogpost leggen we alles uit over de legitieme portie. Daarnaast bespreken we andere relevante begrippen die van toepassing zijn op (onterfde) kinderen.
Wat is de legitieme portie?
De legitieme portie is het wettelijke minimum waarop een kind (de legitimaris) altijd recht heeft, zelfs als hij of zij onterfd is. Dit recht is bedoeld te voorkomen dat kinderen volledig buitengesloten worden van de nalatenschap van hun ouders. De legitieme portie is een geldvordering. Deze geldvordering bedraagt de helft van het erfdeel dat het kind normaal zou hebben ontvangen zonder onterving.
Men berekent de legitieme portie niet over de actuele waarde van de nalatenschap alleen, maar over de legitimaire massa, een optelsom van de nalatenschap en bepaalde schenkingen die de overledene tijdens zijn leven heeft gedaan.
Wat is de legitimaire massa?
De legitimaire massa bestaat uit de waarde van de nalatenschap plus eventuele schenkingen die de overledene tijdens zijn leven heeft gedaan. Men telt deze schenkingen mee om te voorkomen dat een ouder vlak voor zijn dood nog snel zijn vermogen kan wegschenken om het recht van de kinderen te omzeilen.
Wat is een contantenverklaring?
Wanneer een kind volgens het testament minder ontvangt dan waar het volgens de legitieme portie recht op heeft (en dus niet onterfd is), kan het gebruik maken van de contantenverklaring. Dit houdt in dat het kind de nalatenschap formeel verwerpt, maar tegelijkertijd aanspraak maakt op de legitieme portie als een geldvordering.
Dit betekent dat het kind (de legitimaris) geen erfgenaam wordt, maar in plaats daarvan een geldbedrag kan opeisen ter waarde van de legitieme portie. Echter, men brengt in mindering op deze vordering wat de legitimaris uit de nalatenschap had kunnen verkrijgen. Dit proces heet imputatie.
“Wanneer een kind volgens het testament minder ontvangt dan waar het volgens de legitieme portie recht op heeft, kan het gebruik maken van de contantenverklaring.“
Wat is imputatie?
Imputatie betekent dat de waarde van schenkingen die tijdens het leven van de overledene zijn ontvangen, evenals de goederen die uit de nalatenschap verkregen hadden kunnen worden, in mindering wordt gebracht op de legitieme portie.
Voor een niet-onterfd kind (legitimaris) kan het soms voordelig zijn om een aanvullend beroep op de legitieme portie te doen, vooral als het erfdeel minder waard is dan de legitieme portie. In dat geval kan het kind een aanvullend geldbedrag claimen om het verschil te compenseren.
Aanvullende mogelijkheden voor niet-onterfde legitimarissen
In gevallen waar een kind (legitimaris) minder ontvangt dan de waarde van zijn legitieme portie, zijn er twee opties:
- Contantenverklaring: Hierbij doet de legitimaris afstand van de nalatenschap en ontvangt hij een geldvordering ter waarde van de legitieme portie. Wat normaal verkregen zou worden uit de nalatenschap, wordt afgetrokken door middel van imputatie.
- Aanvullend beroep op de legitieme portie: Een legitimaris kan een aanvullend beroep doen op de legitieme portie wanneer hij of zij minder ontvangt dan waar hij of zij recht op heeft. Zo kan de legitimaris het tekort compenseren.
Conclusie
Hoewel het mogelijk is om kinderen te onterven, biedt het erfrecht bescherming in de vorm van de legitieme portie. Deze geldvordering zorgt ervoor dat kinderen altijd een minimaal deel van de nalatenschap ontvangen. Of het nu gaat om een kind dat via een contantenverklaring zijn rechten opeist, of een kind dat een aanvullend beroep doet op de legitieme portie, het is belangrijk om goed geïnformeerd te zijn en juridisch advies in te winnen. Het Nalatenschapskantoor kan hierbij helpen en staat klaar om vragen te beantwoorden en ondersteuning te bieden bij complexe nalatenschapszaken. Neem hiervoor vrijblijvend contact op.
0 reacties